zondag 30 september 2018

2018-09-30 Ouderkerkerplas verschil in 2 weken

Weer     : Licht bewolkt, Wind W 3 bft 
Duikers : Nicola, Axel
Doel     :  Dual Go pro test
Locatie : Noordoost
Duur    :  59 min
Lucht temp  : 15 Celsius
Water opp temp : 15,0 Celsius
Water min temp :  15 Celsius 
Chemische waarden : NVT
Fauna    : 1 snoek, 3 paling en scholen met baars vooral op 10 meter diepte.
Flora :  Doorgroeid fonteinkruid,  tenger fonteinkruid, Waterpest, Aarvederkruid, Chara virgata?

Link naar fotos

Op 16 september was het mijn allereerste duikervaring in de Ouderkerkerplas. Koos was er jaren geleden ook een keer geweest en jaren geleden was het de intentie om te gaan, maar toen zag het water er zo slecht uit dat we toen maar ergens anders zijn gaan duiken.

We zouden vandaag naar de de Sloterplas gaan, maar toen we daar aankwamen zagen we wel héél veel van die helgroene vlokjes die half aan het drijven waren. Nicola's vriendin berichtte al dat er een negatief zwemadvies was vanwege, jawel blauwalg. 
De Haarlemmermeerse bosplas ziet er aan de Noordzijde vele malen erger uit, maar daar geldt dan vreemd genoeg geen waarschuwing.
De verwachting was dan ook dat we niet veel zouden gaan zien onder water. Tevens waren er bij de instap een aantal sportvissers, dus dat was nu ook niet ideaal.

De Gaasperplas dan maar? Aangezien we ineens op de snelweg borden Ouderkerk zagen, namen we die afslag omdat we wisten dat het zicht wel redelijk moest zijn en dat is wel leuk als Nicola zijn Dual Gopro wil uitproberen, gemonteerd op een plexiglas plaat met twee tafelpoten als hendels. 
Deze Gopro's hebben geen beeldstabilisatie, dus vandaar dat deze stabiele constructie.
De hele constructie heeft een licht positief drijf vermogen, dus dat is ideaal.
Dual Gopro

Nicola aan het filmen
Vreemd.
Net op het moment dat ik mijn sanitaire stop maak bij de rietkraag komt er een zwarte Merdedes aanrijden. Er stappen vijf Oost Europese mannen uit (Nou ja het klonk in ieder geval zo). Ze lopen naar de rietkraag, kijken even, knikken goedkeurend, stappen in en rijden weer weg. Dan rijst toch de onbedwingbare vraag wat ze daar nou moesten.
Zochten ze een leuke viststek, picknick plek of dumpplek voor een afrekening?  

Groene sneeuw.
Geloof het of niet maar twee weken geleden was het compleet vlokloos water bij de instap en nu zweven er vlokjes. Dat komt ook omdat de wind erop staat en het daar dan aan die oever verzameld. Verderop en dieper kom je het niet meer tegen. De grote injectiespuit die ik van Walther heb gekregen gaat elke duik mee. Het is handig om willekeurige monstertjes te verzamelen, zonder met potjes te hoeven rommelen. Uiteraard moet er voor het stevigere onderzoek wel aparte potjes gevuld worden, maar goed dit is voor de vuist weg monstertjes pakken.


(Sorry daar ga ik weer en als jullie het zat zijn dan lees je maar gauw verder, echter wat voor vlokjes zijn dat dan? Thuis gaat zo'n monstertje direct weer onder de microscoop
De kwastvormige bacterie is Aphanizomenon. Deze koloniën zijn met het blote oog zichtbaar als lichtgroene naaldjes in de waterkolom. De andere is een met een blote oog zichtbaar vlokje notabene met twee klokdiertjes erop. Geen idee of dat Microcystis of Worochinia is, maar ze zijn op deze locatie dominant .We duiken rechtsaf en de concentratie vlokjes neemt uiteindelijk af. 
Aphanizomenon.

Worochinia of Microcystis
Prachtige groene weides
Het is best lastig navigeren met al dat betonijzer in de buurt, maar wat is het hier mooi!
Velden met waterpest (1,70 hoog), aarvederkruid, en kranswieren. Er liggen ook grote flappen darmwier.


Chara virgata?
Darmwier
Ook van dat kranswier wordt ik weer blij, omdat het een teken is van een goede waterkwaliteit. 
Nadat we van deze groene weides genoten hebben, komen we ineens in een gebied met nul zicht. Daar komen we verrassend snel doorheen en voor ons doemt een grote opstapeling van puin en betonijzer op, maar het zicht is niet genoeg om het met mijn camera er helemaal op te krijgen. Ik hoop dat het Nicola wel lukt.
Het lijken wel opeengestapelde vierkante schoorstenen en sommige hellen flink over ook.


Nicola bij puinhoop.
Het is hier geweldig en hier is ook gelijk een behoorlijke afgrond die erg lonkt.
We dalen af en hier zwemmen heel veel jonge baarzen rond. Een groter exemplaar verschuilt zich tussen het puin.
Het water lijkt hier ook wel wat bruiner. Eenmaal op de bodem is het hier redelijk vlak en hier liggen ook dikke palingen. Ze zijn vrij goed te benaderen op eentje na die besluit er vandoor te schieten. Verderop komen we een cadeautje tegen, althans daar lijkt het wel een beetje op, maar het is natuurlijk gewoon een ankerblok van een boei.
Ergens boven ons zeilen optimistjes vrolijk in een groepje rond met een begeleidingsboot erbij.
Paling op 10 meter diepte.
Kadootje of ankerblok
De accu's van de Gopro's van Nicola waren helaas na 12 minuten al leeg, maar ik ben heel benieuwd wat voor beelden hij heeft kunnen opnemen. 

Geworteld of niet?
Tja op die eerste duik zag ik een compleet aarvederkruidplantje netjes met de voetjes in de bodem op 8 meter diepte, maar dit keer zie ik op 8 meter waterpest in de bodem steken. Als ik het eruit trek, blijkt het echter geen wortels te hebben en het lijkt wel een afgesneden stukje. Tja wordt dit dan als geworteld beschouwd of is dit stukje waterpest neergedaald en door het sediment ingesloten?
Het is namelijk best belangrijk om te weten of het geworteld is, omdat dat namelijk wat zegt over het gemiddelde zicht in een plas. Het zonlicht zou dan lang genoeg tot deze diepte doordringen om een plant te laten groeien.Een ander stukje waterpest had wel een wortel gevormd. Het lijkt er dus op dat de Ouderkerkerplas gemiddeld genomen best goed verticaal doorzicht zou moeten hebben.


Waterpest zonder wortels
Langzaam gaan we weer ondieper en komen weer wat bescheidener stukken puin tegen.
Omdat ik mijn masker op heb zonder gecorrigeerde glazen erin, kan ik dichtbij nu heel goed zien. Tussen het puin met mosselen krioelt het van de vlokreeftjes en op elk uitsteeksel groeien brakwaterpoliepen.
Hun kleine tentakels zijn gespreid om nietsvermoedende voorbijgangers te harpoeneren, verlammen en te verteren.
Cordylophora
Ik vind nog een kunstaas met lood, een staart van een kunstaas en een stukje haarkam.
Na een uurtje duiken komen we weer bij de instap. Het was een heerlijke duik en toch ook nog lekker dichtbij ook. Het zonnetje schijnt ook nog best lekker en dus genieten we dubbel.
Eenmaal thuis bij Nicola, krijg ik me toch een verrukkelijk stuk zelfgemaakte chocoladetaart aangeboden. Echt niet normaal zo ontzettend lekker als dat was en ik krijg nog een stuk mee ook voor mijn lieve wederhelft.

Nicola bedankt voor deze heerlijke duik en de Ouderkerkerplas voeg ik toe aan mijn lijstje mooie plassen, hoewel ik nog niet weet hoe het zich ontwikkeld in andere periodes.


donderdag 27 september 2018

2018-09-16 Ouderkerkerplas, vislijnen

Weer     : Bewolkt, Wind Z 3 bft 
Duikers : Nicola, Koos, Axel
Doel     :  Nog een keertje wat anders
Locatie : Noordoost zijde
Duur    :  94 min
Lucht temp  : 18 Celsius
Water opp temp : 18,0 Celsius
Water min temp :  16 Celsius 
Chemische waarden : NVT
Fauna    : Snoek, enkele schichtige brasems, Rode Amerikaanse rivierkreeft (versuft)
Door vislijn verstrikte meerkoet, Cordylophora, Dreissena polymorpha
Flora :  Doorgroeid fonteinkruid,  tenger fonteinkruid, Waterpest, Aarvederkruid.

Link naar fotos

Tijd voor wat anders nummer 2

Op 15 september was ik nog even wezen snorkelen in de Bosplas en dat viel al wat tegen. Vandaag was het daarom ook een uitgelezen kans om een andere plas op te zoeken en waarom niet eentje vlakbij.

Ook weer via duikersgids.nl zie ik dat het zicht van 3 meter acceptabel is en dus gaan we daar ook maar eens een kijkje nemen.

Navigatie vertrouwen of niet?
Aangezien ik niet meer om mijn navigatie app kon vertrouwen, omdat ie mij doodlopende straten in dirigeerde, dacht ik dat Google maps mij dan verder wel op weg kon helpen. Nou inderdaad het helpt je op weg tot je een ons weegt. Als je een speld, op een Unnamed road plaatst, wil het je laten stoppen midden op de een snelwegafslag op 300 meter van de aangewezen locatie. Op zich is dat wel logisch, echter 
laat de satelliet weergave duidelijk een weg zien, maar op de getekende kaart, bestaat die weg helemaal nog niet. Dat kun je in Google maps via Feedback laten weten wat er mist en zodoende komt de Groeneveldweg er hoop ik snel op.
Na een aantal malen de Heer streng aangesproken te hebben, kom ik uiteindelijk op de bestemming waar Koos en Nicola al een tijdje staan te wachten.
Op de plas varen kleine zeilbootjes en we spreken af een boeitje te schieten als we de weg kwijt zouden raken, want naar zeggen moet hier een hoop betonijzer liggen wat je kompas in de war kan schoppen. Gelukkig werkt google maps hier ook niet.

Een functioneel bord is de waarschuwing voor diep water en dat is geen overbodige luxe voor de zwemmer.




We stappen het water in en we zitten direct in een groot en hoog waterpestveld. Toch wel gaaf om te zien. De Ouderkerkerplas heeft niet altijd even goed zicht, dus als er 3 meter geschat wordt, dan moet het goed genoeg zijn. We komen een mooie snoek tegen en onder de 5 meter houd de beplanting op. Daarna wordt het een wat saaie bodem met heel veel kleine kuiltjes en houtige plantenresten op de bodem. 
Het water is wat geelbruin als je omhoog kijkt, maar groenig als je voor je kijkt.
We zoeken de ondiepte weer op.

Diepgeworteld fonteinkruid,

Nee dat is geen soort hoor, maar op 8,1 meter diepte kom ik een fonteinkruid tegen wat geworteld is in de bodem en dat is diep. Dat wil zeggen dat er dus genoeg daglicht tot die diepte doordringt om dit plantje te laten groeien. Het is echter een enkel plantje, maar het geeft wel een beeld van het lange termijn doorzicht. Even wat ondieper op 6,5 meter kom ik nog een gewortelde aarvederkruid tegen, wat ook een enkel plantje is en geen groepje planten.


Op 8,1 meter diepte
Aarvederkruid op 6,5 meter
Mosselen
Naar mate we meer naar links ten opzichte van de instap gaan, zien we grote formaties puin en betonijzer opdoemen. Het is een spectaculaire aanblik. Ze zijn begroeid met mosselen en hydroïd poliepen.

De bodem ligt bezaaid met lege zoetwatermossel schalen en ik pak er een paar op. Het zijn allemaal Zebramossels en een Quagga zie ik zo 1-2-3 niet.
Ook hier leven jonge mosselen wel en de ouderen en grotere exemplaren zijn leeg.
Dat is een beetje dezelfde situatie als de Bosplas. Ouderkerkerplas is een vogelrijke plas dus het zou kunnen dat watervogels zich massaal tegoed doen aan zoetwatermosselen.

Ghost Fishing
Dat wordt echter pijnlijk duidelijk als ik na al flink wat meters vislijn te hebben verwijderd een verstrikte dode meerkoet vindt. De vislijn is al licht begroeid en vist gewoon door met soms een onfortuinlijke voorbijganger.
De ogen staan nog helder in de kop en een vislijn zit om de tong van het arme beest geslagen.


Verstrikt in een vislijn

Vislijn zit om tong gedraaid
Dit beeld heb ik inmiddels al een 13 keer moeten aanschouwen, waarbij duikende vogels met de snavel oude vislijn oppakken en met de tong er in verstrikt raken. 
Dit jaar in de Bosplas nog een aalscholver die met de vleugels in een vislijn verstrikt was geraakt en verdronken.

Het punt is dat vissers dit niet altijd weten en niet kunnen zien.
Wat zou het mooi zijn als visstekken in een gids, gelijkende duikersgids, informatie geeft over de bodemgesteldheid en aanwezige obstakels. 
Nicola bij betonijzer

Deze stek is op deze specifieke plek niet of minder geschikt voor karper- en roofvissers, omdat ie met lange lijnen werken die erg gemakkelijk aan deze obstakels kunnen blijven hangen. Met een dobber of pen is die kans kleiner, maar ja dat is misschien hetzelfde als je tegen een formule 1 coureur zegt, dat ie met een brommobiel moet gaan racen.

Zo hebben Robin en ik een keer op speciaal verzoek van vissers gezocht in Zijkanaal B te Spaarnwoude naar een obstakel waar sportvissers telkens lijnen op verspeelde. Het zicht was toen nul en ik kon op 5 cm afstand recht in mijn duiklamp kijken. Robin vond redelijk snel een grote boomtak die met vislijn was omwikkeld. Dat probleem was dus snel op te lossen, maar een oeverzone vol betonijzer is een ander verhaal.

Oude vislijnen opruimen.
Met het idee van verdrinkende watervogels, ruim ik vislijn altijd op als ik het zie en vaak moet je echt goed kijken. Als je eenmaal weet hoe verborgen het is, zie je het ineens veel meer.

Let op :
- Jullie veiligheid.
- Dat je je trim 100% onder controle hebt in alle omstandigheden.
- Je omgeving, duiktijd, diepte en je buddy.

Hoe onderscheid je een actieve vislijn van een verloren exemplaar?
Ten eerste check je vóór je duikt natuurlijk even of er vissers aan de kant bezig zijn.

Een actieve lijn staat onder geringe spanning geheel of gedeeltelijk los van de bodem. Een nieuwe nylon lijn glimt en is meestal transparant, maar er zijn ook gekleurde nylon en gevlochten lijnen. Bij twijfel laat je het liggen. Het is niet slim om er een rukje aan te geven, want als de visser plots aanhaalt kan het haakje in je pak slaan.

Een oude vislijn is vaak dof, aangeslagen door zweefvuil of zelfs begroeid met sponzen of hydroïd poliepen. Deze lijnen staan vaak erg strak of liggen los op de bodem of zijn duidelijk vastgelopen aan een uitsteeksel.

Zorg dat je niet met de veel kracht aan een lijn trekt, want de kans is groot dat je het kapot trekt. De bonus is meestal een stuk lood of kunstaas. Oud vislijn wordt ook brozer en verliest de rek. Een stuk lood kan gerust een tiental centimeters wegzakken in de bodem. Graaf deze dan uit als de lijn in de bodem verdwijnt. Haakjes kun je lossnijden en die druk ik diep in de bodem aangezien dat toch wel snel wegroest.

Je kunt de lijn ergens omheen rollen en als ik geen houten klosje mee heb, gebruik ik mijn wetnotes of zelfs mijn duiklamp.



Leuke omgevingIk moet zeggen dat ik prettig verrast was door de hoeveelheid en soorten waterplanten.
We hebben genoten van deze duik!


Na de duik nog weer een kopje koffie en daarna weer voldaan naar huis.



maandag 17 september 2018

2018-09-09 Zevenhuizerplas


Weer     : Zonnig, Wind NO 2 bft / 
Duikers : Robin, Nicola, Axel
Doel     :  Eens wat anders
Locatie : Boothelling Zevenhuizerplas
Duur    :  90 min
Lucht temp  : 15 Celsius
Water opp temp : 19,0 Celsius
Water min temp :  9 Celsius 
Chemische waarden : NVT
Fauna    : Jonge snoek, jonge blankvoorns en baarzen, oranje (dode) rivierkreeften, wolkjes met aasgarnalen.
Flora :  Aarvederkruid, minstens 2 soorten kranswieren, waterpest, doorgroeid fonteinkruid,  tenger fonteinkruid, waterranonkel, smalle waterweegbree. Hoornblad, 

Link naar fotos

Tijd voor wat anders.
Na vele maanden in de bosplas te hebben gedoken werd het tijd voor wat anders, omdat de omstandigheden in de bosplas niet echt aanlokkelijk zijn op dit moment. Ook wil ik nu wel eens kijken wat er allemaal nog meer zit in ander zoet water qua vis en planten.

Ik check op de duikersgids.nl voor stekken met beter zicht en verhip, deze plas springt in het oog. 
Robin en Nicola hebben er ook wel oren naar en Robin regelt een gesloten aanhanger, waar we al ons duikspul in kunnen doen en wijzelf in één auto passen. Tja wij duikers nemen nogal wat spul mee.

Na een klein uurtje rijden kijken we over een enorme grote plas met aan de overkant flatgebouwen die gewoon klein lijken. Dat ligt circa 1,7 km verderop.Wauw dit is even andere koek dan dat pietepeuterige vijvertje waarbij je na 700 meter al aan de overkant bent. Begrijp me niet verkeerd, want ik ben nog steeds erg dol op de Bosplas.
Nicola vind het niks...oh nee hij wil zakken.
Het water ziet er op het eerste zicht veelbelovend uit, maar daar trap ik niet zomaar meer in.
Eerst zien en dan geloven. Ik maak het vaak mee dat het water van bovenaf helder lijkt en als je eenmaal onder water bent, het zicht tegenvalt.
Tja en als je dan je hoofd onder water steekt, dan zie je pas het verschil met thuis. Het is hier prachtig!

De oeverzone is bij de boothelling in de buurt qua oppervlak veel groter. Tientallen meters uit de kant blijft het 2-3 meter diep en met een wat zanderige bodem wat ideaal is voor waterplanten. Dan zie je ook dat dit een kraamkamer is voor vis. We zien veel jonge snoek, baars en voorns.
Ter illustratie heeft de Bosplas slechts enkele plekken met een goed begroeide oeverzone die qua oppervlak beperkt is. Dat zijn voornamelijk de plekken waar de zon het langst op kan schijnen.
Robin over het aarvederkruid
Ik wordt lyrish als ik het zonlicht door een oeverbeplanting in het water zie schijnen.
Je duikt op dit moment gewoon in een groot aquarium en hoe gaaf is dat? Ik heb geen idee of dat altijd zo is, want het zicht in Nederland kan in plassen en meren wisselen. 


Gewoon prachtig

Robin bij jonge snoek
We zweven langzaam om het eilandje heen en dan zien we een mooie drop off. Jeetje dat is tenminste eentje waar je U tegen zegt. Op een blok klei op 5 meter diepte groeit echter een kranswier (mogelijk Nitellopsis) in een grote weelderige bos. Het blok is echter keihard, dus het is wel wonderlijk dat het zich erop heeft gehecht. 


Op 5 meter diepte 

Nitellopsis?


Als we eenmaal de 9 meter diepte passeren krijgen we een klap in ons gezicht.
Temperatuur zakt van 18 naar 9 graden Celsius. De bodem gaat echter nog héél veel dieper en aangezien ik niet mijn dikke onderpak aan heb en Nicola ook niet zo op de kou is gesteld stijgen we toch liever even naar wat warmere regionen.

We zien meerkoetjes van onderen nieuwsgierig op onze bellen afzwemmen om vervolgens weer weg te schieten. Na 1,5 uur wordt het tijd om eens boven water te kijken. 
We hebben volop genoten.













zondag 16 september 2018

2018-09-15 Snorkelmeting

Weer     : Zonnig, Wind W 3bft 
Snorkel : Axel
Doel     :  Metingen + foto's SETL
Locatie : Paviljoen 
Duur    :  30 min
Lucht temp  : 18 Celsius
Water opp temp : 18,0 Celsius
Water min temp :  4 Celsius 
Chemische waarden : Onderwaterfauna.nl week 37
Fauna    : 3 karpers en jonge baarzen tussen de 4-6 meter diepte
Flora :  Niet gezien. Grote dichtheid zwevende Microcystis
Spronglaag: Tussen 7-8 meter van 16 naar 11 graden
                     Tussen 10-11 meter van 7 naar 5 graden
Vislood: 0

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =  -,- meter.  
·  Secchi op 3 mtr =  -,- meter.  
·  Dutchi op 6 mtr =   -,- meter.  
·  Secchi op 6 mtr =  -,- meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   -,- meter. 
·  Secchi op 9 mtr =  -,- meter.  
·  Secchi verticaal =  6,10 meter (met duikmasker) 
-  Secchi verticaal =  5,80 meter (Normale Secchi meting)  

Forel-Ule waterkleu
Omstandigheden  = zonnig
Tijdstip meting = 14:30 uur
Schaal strip = 13-14 . Op 02-09-18 was het 16.

Waterpeil 
14,0 cm onder de rand.
1 cm gezakt sinds  02-09-2018 

Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Parkeerproblemen.

Morgen ga ik duiken in de Oudekerkerplas, en toch wil ik graag weten wat de omstandigheden zijn in de Bosplas. Dus doe ik dat dan even met de snorkel vanaf het oppervlak. Tevens is er een Horse Event die de parkeerplaats bij Morgau (voorheen Vork & Mes) nagenoeg onbereikbaar maakt. Er staan lange rijen auto's te wachten om Euro 10, - af te tikken om te parkeren. Ik heb al geen eens zin om te wachten en ik rij naar Claus. Dan moeten we maar even een stukje lopen met mijn droogpak, snorkel, vinnen en meetapparatuur in een tas. Soloduiken is te link en is me trouwens ook veel te ver lopen (bijna 900 meter), met een zware set op mijn rug.

Soep met stukjes
Eenmaal bij de waterkant zie ik weer een soepje en op de grens met water en lucht ligt er een helgroene drap, wat azuurblauw op is gedroogd.
Dit is plaatselijk
Tja en dan is de concentratie bij de strandjes een stuk minder gelukkig, want daar spelen honden. Bij het Paviljoen is het echter een lekker soepje.
Vorig jaar was het op deze datum nog even een tikkie erger.
http://baselinehaarlemmermeer.blogspot.com/2017/09/2017-09-17-oersoep.html

Ik pak mijn camera, Secchi schijf en diepte-tempcam constructie mee het water in.
Het principe daarvan is dodelijk simpel. Camera (SJcam) aanzetten en langzaam middels een spooltje laten zakken. De huistuin alcoholthermometer reageert snel op temperatuurverandering en de oude analoge dieptemeter toont de betreffende diepte.
Dat filmen we tot op de bodem op 14 meter diepte. Later kan ik terugzien middels het filmpje hoe het temperatuur verloop is gegaan. 


Diepte-tempcam constructie
Verstand op nul en geen water binnenkrijgen met het snorkeltje die ik ook eerst in de mond stop en niet eerst even lekker in het water laat bungelen. 
Terwijl ik naar de SETL platen zwem zie ik gelijk rustig een mooie karper onder mij door zwemmen. Even later zie ik er nog eentje. Het overgrote deel van de korte tocht is zoals het onderstaande fotootje weergeeft.


Secchi verticaal doorzicht meten
Eerst doe ik met de Secchi schijf een verticale zichtmeting die uitkomt tussen de 5,8 en 6,10 meter. Ik kijk namelijk met masker bovenwater en onderwater. Het mag logisch zijn dat je met het masker onderwater net ietsje meer zicht meet. 
Als ik de zwartwitte schijf niet meer zie dan lees ik op het meetlint de waarde precies op het wateroppervlak. 

Dan meet ik altijd op de zelfde plek de waterstand onder het paviljoen. Ik meet de afstand tussen het beton en het wateroppervlak. Hoeveel dat is in NAP weet ik niet, maar dat moet ik nog een keer uitzoeken. Die NAP balk staat echter helemaal aan de andere kant van de plas. 

SETL

Dan maak ik foto's van de SETL platen en zie daarop ook de groene vlokjes erop vastgehecht. Nu is het zo dat ook Microcystis een verticale migratie heeft van diepte naar oppervlak en weer terug in een soort dag-nacht ritme, waarbij gedurende de dag de koloniën dalen en 's nachts weer stijgen. Koolhydraten schijnen het het drijfvermogen te bepalen. Nou ja dat las ik in een aantal stukken over dit fenomeen.
Waarschijnlijk komen ze tijdens de stijging tegen de onderkant van de SETL plaat en hechten zich daar dan op, want ze zitten zeker niet los. Plaat H135 (sinds 18-03-18 opgehangen) geeft daarvan het mooiste beeld.
Op de plaat zitten tevens: Cordylophoa (hydroïd poliepen), Dreissena's (Zoetwater mosselen) , resten van visluiseieren, 3 x Blaashoren (slakje), Hydra's, Gemmulae (Overwinteringsbolletjes van zoetwatersponzen)  



De andere platen ondergaan ook veranderingen. 
Zo zien we SETL H106 die op 12-07-18 vol zat met Hydroïd poliepen. Op 21-08-18 waren die weg en nu (15-09-18)  zitten ze er weer op.
Of dat verdwijnen van de poliepen te maken heeft met de waterstofperoxide behandeling van 16 augustus is niet 1:1 te verklaren, omdat er een maand tussen zat. Het kan ook de slechte waterkwaliteit zijn geweest vóór de peroxide behandeling die de poliepen hebben doen afsterven alsmede de vele grote mosselen. 

Diepte profiel maken

Het maken van dit profiel is eenvoudig te doen en ook erg leuk, omdat je soms ook leuke verrassingen voor de camera krijgt. Ook kun je precies de spronglagen zien en ook waar de grens ligt van de vlokjes die in de waterkolom zitten. In dit geval komen die niet dieper dan 7 meter ofwel ze blijven boven de spronglaag die van 16 naar 11 graden Celsius zakt. 
Koud water heeft een hogere dichtheid, waar de vlokjes misschien op blijven drijven. Als de verticale migratie afhangt van het drijgvermogen van een kolonie, dan zou dat een plausibele verklaring kunnen zijn, dat ze niet zwaar genoeg zijn om dieper te zinken,
Maar ja ik ben geen wetenschapper.


.





Nadat ik mijn metingen heb gedaan wordt het weer tijd om naar huis te gaan. Er is een visser met een belly bootje die op roofvis aan het vissen is, waarmee ik een babbeltje maak.
Altijd noem ik nog even verloren vistuig. De duik in de Oudekerkerplas maakt dat maar weer al te duidelijk. Zie het blog van 2018-09-16.
Ook neem ik nog even een monstertje van de groene drap om het thuis onder de microscoop te bekijken. Of het nu 100% Microcystis is weet ik nog steeds niet zeker, maar het lijkt er wel erg op.
Microcystis?








zondag 2 september 2018

2018-09-02 Troebel en grijs.

Weer     : Zonnig, Wind NO 2 bft / 
Duikers : Robin, Nicola, Axel
Doel     :  Metingen 
Locatie : Paviljoen 
Duur    :  80 min
Lucht temp  : 15 Celsius
Water opp temp : 21,0 Celsius
Water min temp :  5 Celsius 
Chemische waarden : Onderwaterfauna.nl week 35
Fauna    : Heel veel jonge vis in de boven de 4 meter. 2 snoeken, 6 grote baarzen onder het paviljoen, aantal karpers en een dode karper onder het paviljoen.
Flora :  Enkele fonteinkruidplanten. 
Spronglaag: op 7 meter van 19 naar 12 graden
                     op 12 meter van 10 naar 6 graden
Vislood: 0

Zichtmetingen 
·  Dutchi op 3 mtr =  1,5 meter.  
·  Secchi op 3 mtr =  2,0 meter.  
·  Dutchi op 6 mtr =   1,5 meter.  
·  Secchi op 6 mtr =  2,0 meter.
·  Dutchi op 9 mtr =   3,5 meter. 
·  Secchi op 9 mtr =  4,0 meter.  
·  Secchi verticaal =  2,5 meter (met duikmasker) 
-  Secchi verticaal =  2,5 meter (Normale Secchi meting)  

Forel-Ule waterkleu
Omstandigheden  = zonnig
Tijdstip meting = 12:30 uur
Schaal strip = 16 terwijl 21-08 het nog 12 was.

Waterpeil 
13,0 cm onder de rand.
Stabiel sinds  21-06-2018 

Zie het log voor de details.
Zie alle foto's van deze duik.

Verloop van cyanobacteriën (Blauwalg).

2018 blauwalg waarschuwing op 03-08-2018
2017 blauwalg waarschuwing op 22-09-2017
2016 blauwalg waarschuwing op 04-09-2016

Even een korte tijdlijn van 2018 en uiteenzetting van wat we gezien hebben en dan zie je een grillig verloop en ook qua soort cyanobacteriën waarbij ik verwijs naar een afbeelding.


20-05 - Opp.temp 17 C. Helder en geen bijzonderheden.
22-05 - Opp.temp 17 C. Eerste vlokjes soort 3.
03-06 - Opp.temp 23 C. Overvloed aan vlokjes soort 3 en naaldjes soort 5
10-06 - Opp.temp 23 C. Vlokjes soort 3 en naaldjes soort 5 zijn nagenoeg weg.
24-06 - Opp.temp 19 C. Nostoc-achtige donkerbruine bolletjes op de bodem. soort 4.
12-07 - Opp.temp 24 C. Groene aanslag op SETL platen, met soort  2 + 3 + 6.  
                                      Twee dagen later was die aanslag al bijna weg.
21-07 - Opp.temp 25 C. In waterkolom weer overvloed aan vlokjes soort 3 en vettig                                                     wateroppervlak.
24-07 - Opp.temp 25 C. Groene aanslag op SETL plaat met soort 3 + 7
01-08 - Opp.temp 25 C. Eerste blauwe vettige drijflagen met soort 6 cellen                                                                   +watervlooien ertussen. Gemeld bij Rijnland. 
02-08 - Opp.temp 25 C. Drijflagen zijn op een paar restjes na verdwenen. Water is bruin en                                         heeft aan het oppervlak een wat een gelei-achtige aanzien.
03-08 - Officiële waarschuwing blauwalg van kracht. 

16-08 -  Arcadis heeft in opdracht van het waterschap Rijnland tot vijf meter diepte een waterstofperoxide behandeling uitgevoerd. 
21-08 -  Opp.temp 21 C. Drijflagen zijn weg, maar ik zie enkele vlokjes/bolletjes soort 1 
02-09 - Opp. temp 21 C  Zeer talrijke soort 1 vlokjes/bolletjes boven de 5 meter diepte.

Hoe zien die verschillende cyanobacteriën er dan uit onder de microscoop?
160x vergroot behalve soort 6 want die heb ik nog ingezoomed.

Soort 1
Soort 2
Soort 3
Soort 4
Soort 5
Soort 6
Soort 7 (Dunne draad)

De duik
Het water is troebel en bruin op sommige locaties en op de bodem ligt een grijze laag met dood organisch materiaal. Op de SETL platen zijn de sponzen verdwenen en resten alleen nog wat gemmulae (overwinteringsbolletjes), welke blauw omlijnd zijn op de foto.
Er wordt gezegt dat sponzen dat doen om moeilijke perioden te overbruggen. Kennelijk zijn de omstandigheden dus zo slecht geweest, dat ze deze bolletjes hebben aangemaakt.
Ik hoop toch iets te vinden middels de SETL platen, wat als een blauwalg voorspeller zou kunnen dienen.

SETL plaat met (blauw omlijnde) Gemmulae 

Ondanks de troosteloze aanblik is er toch veel vis.
Dan valt iets bijzonders op bij MP2 frame op 6 meter diepte.
24-06 was alles nog volledig begroeid met mosselen en nu zit er geen mossel meer op.

24-06-2018
02-09-2018
Eenmaal op de bodem is de temperatuur nog maar 5 graden. Er ligt een grijze deken en een dode karper en er ligt heel veel watervogelpoep.
Het zicht is hier ook erg slecht en er hangt veel zweefvuil.
Op de kleiblokken ligt er ook een grijsbruine laag sediment. 

Dode mosselen
Grotere mosselen boven de 7 meter diepte zijn leeg/ dood terwijl de kleinere mosselen leven. Onder de 7 meter leven de grote mosselen nog naast de vele jonge mosselen. 
Of het iets met de waterstof peroxide behandeling heeft te maken, is niet te zeggen, want in 2016 was er ook een mosselsterfte en toen was er geen waterstofperoxide behandeling geweest. Enige verschil was dat alles onder de 7 meter dood was, zowel grote als kleine mosselen en nu zijn juist alleen de grotere mosselen boven de 7 meter dood en dat is wel opmerkelijk te noemen. 

Wrak "Sale" vol vis
Als we bij het wrakje aankomen is ligt voordek net zo vol met sediment zoals het vorig jaar ook het geval was.


24-06-18
02-09-18

De sponzen aan de binnenzijde van het voorluik zijn weg. Zijkant van de kuip zitten vol met jonge mosselen. Nicola ziet een soort haft zweven, maar deze is dood. 
Haften zien we wel bij de instap vliegen, naast de vele schaatsenrijders.

Sponzen die het nog wel enigzins doen.

Je vraagt je af waarom op een lengte van een meter waar 3 sponzen nog wel aanwezig zijn er zo verschillend uitzien van "intact", naar "voor de helft weg" en "nagenoeg weg".
Dus waar ligt dat dan aan? Ik heb geen idee.


Meest linkse spons

Middelste spons, voor de helft weg.

Rechtse spons ziet er niet gezond uit

Na het ontwijken van een paar actieve vislijnen die er bij het begin van onze duik zeker niet zaten gaan Nicola en ik naar het mosselkwadrant MP4 die we in juli hadden verplaatst naar een rustiger plek en dat heeft z'n vruchten afgeworpen.
Alleen rechtsonder is een klompje mosselen weggezakt en je ziet natuurlijk weer een grijze laag op het frame liggen die ook de mosselen bedekken.


MP4 12-07-2018

MP4 02-09-2018
Eenmaal als we bij de instap terug zijn zie ik weer wat nieuws. Het zijn een soort groene lapjes met een aparte celstructuur als ik deze thuis onder de microscoop leg.
Mogelijk is dit darmwier.

Celstructuur 
Een ding is zeker, de plas blijft mij verrassen en verbazen.