maandag 28 oktober 2013

2013-10-27 Schoonmaakduik groot succes.



Dit was het derde schoonmaak project van Project Baseline Haarlemmermeer en het aantal deelnemers was verdubbeld ten opzichte van de schoonmaak duik van 21 juli dit jaar.
Het oostelijke gebied was nog niet eerder schoongemaakt en dus achtte wij het noodzakelijk daar eens flink huis te houden. Met een team van 30 personen, waaronder duikers en oppervlakte ondersteuning gingen we de uitdaging aan. Het was trouwens ook een bont gezelschap van beginnende en ervaren duikers van verschillende opleidingsorganisaties.

Ieder buddyteam kreeg gebied toegewezen. Het totale gebied was echter wel groot, maar dat gaf dan ook direct een indicatie van hoeveel vuil er ligt. Er ligt dus wel heel veel in de vorm van plastic, blikjes en flessen. 
Twee onderwaterscooterteams sleepte duikers mee naar de twee versmallingen in het meer, waarna de gesleepte duikers op mankracht al terugzwemmend gingen opruimen. Scooterduikers zijn iets verder het gebied in gegaan en zijn daarna al schoonmakend terug gescooterd. Ook bij de stranden werden natuurlijk teams ingezet. Op het onderste plaatje is te zien welke gebieden we hebben bezocht.

Het resultaat loog er niet om zoals te zien is op de foto en helaas moeten we melden dat we nog meerdere schoonmaak duiken moeten maken om alles weg te krijgen.
Zelfs een grote groene begroeide kliko bak werd uit het water gevist en teruggeplaatst bij andere containers die er al stonden om geleegd te worden.

De organisatie wil de volgende mensen bedanken:
-> Alle duikers en oppervlakte ondersteunende mensen die keihard gewerkt hebben.
-> Boswachters voor het regelen van de vuilcontainer.
-> PBHBOS Team voor hun bijdrage in de catering.
-> Fotografen die alles in beeld hebben gebracht.
-> Ted, die alles tot in de puntjes gecoordineerd heeft. 
-> Duikservice Hillegom voor de vullingen.

En wat hadden we een geluk met het weer en we kunnen zeggen dat het een zeer gezellige en geslaagde dag was.

Onderstaand leuk beeldmateriaal.

Facebook film met karpers van Dean klik HIER
Alle foto's op Facebook zijn HIER te vinden.







Ook een groene container opgedoken.


Schoonmaakgebieden.




woensdag 23 oktober 2013

Waternetje (Hydrodictyon reticulatum) nader uitgelegd.


Ik was echt heel benieuwd wat nou die kippengaas alg voor soort zou zijn die mij voor het eerst opviel op 15-09-2013. Ongetwijfeld lag het er al langer, maar die keer viel de structuur mij pas op. Het lag in uitbundige tapijten in de Noordwest hoek tussen de 7 en 2 meter diepte. 
Op 20-10-2013 was het alweer bijna verdwenen. Het was het sturen van een simpele mail met duidelijke foto's en twee dagen later had ik het antwoord op mijn vraag.
De tekst is van dhr W. Ernst.




Hydrodictyon reticulatum is een groenwier, waarvan in (Midden- en West-) Europa 1 en in de wereld 5 soorten aanwezig zijn. Het netvormige thallus van het waternetje is een een kolonie, bestaande uit een veelvoud van cellen, ontstaan uit één cel door opdeling, dus een meercellige groene alg (Chlorophyta) met cilindrische cellen. Twee tot vier cellen zijn met hun einden tot 5-6 hoekige netjes verbonden. Een volgroeid netje kan meerdere cm groot worden. Een jong netje ontstaat binnen een volwassen cel door opdeling van het veelkernige cytoplasma in eenkernige geflagelleerde zoösporen die na het bewegen hun flagellen verliezen  en zich in een netvormig patroon groeperen binnen de centrale vacuole vormen. Na de desintegratie van de moedercelwand komt het nieuwe netje vrij. Door het strekken van de cellen groeit het nieuwe netje verder. Deze groenwier heeft ook naast deze ongeslachtelijke voortplanting een geslachtelijke.  
Op een van de foto's van het waternetje zitten ook een reeks kiezelwieren (Diatomeën).
Het waternetje is bekend uit voedselrijke, vooral stikstofrijke wateren, sloten en plassen, ook lijkt het een affiniteit met sulfaatrijk water te hebben.Volgens Jan Simons en medewerkers (1999, Benthische zoetwateralgen in Nederland, KNVV, Utrecht) kan het ook in het kustgebied in wateren met een hoog zoutgehalte voorkomen.Het is in de zomer veel aanwezig, maar ontbreekt in de winter waar het met cellen met een dikke wand ,zgn. <akineten> of met zygosporen op de bodem van het water ligt.


Er zitten 4 Kiezelwieren (Diatomeeen).



zondag 20 oktober 2013

2013-10-20 10:46 Jagende snoek // Netvormige alg is Waternetje.

  • Weer    : Licht Bewolkt  /  ZW Wind 4 bft / Regen = 0 mm /  1008 hpa.       
  • Duikers : John, Dean, Axel
  • Doel     : Zichtmeting, bezoekje SETL, Foto's maken van mossels verzamelen.
  • Duur    : 75 minuten.
  • Lucht temp  : 16,0 Celsius
  • Water temp : 13,4 Celsius minimum.
  • Vis       : Scholen baars, jagende snoek onder paviljoen en palingen.
  • Planten : Kaalslag door temperatuurdaling.
  • Thermocline op 10 meter.
  • Zicht
    ·  Dutchi op 3 mtr =   7,0 meter. 
    ·  Secchi op 3 mtr =  9,0 meter.
    ·  Dutchi op 6 mtr =   5,0 meter.
    ·  Secchi op 6 mtr =  7,0 meter.
    ·  Dutchi op 9 mtr =   5,0 meter.
    ·  Secchi op 9 mtr =  7,0 meter.
    ·  Secchi verticaal =  9,0 meter.

    Zie het log voor de details.
    Zie alle foto's van deze duik.


    Het water is kneiter helder en als ik mijn verticale zichtmeting doe met de grote Secchi schijf geeft het meetlint 9 meter aan. Afspraak is dat John en Dean de zichtmetingen doen terwijl ik dan de foto's ga maken, maar net onder het Paviljoen zwemt er een snoek voor mijn neus langs. Het is werkelijk prachtig om te zien hoe de school baarzen gezamenlijk probeert ons te ontwijken. Na de meting zwemmen we weer richting de instap en als ik omhoog kijk hangt er een snoek in een school baarzen. De nieuwsgierigheid van de de jonge baarzen komt hen echter duur te staan, want in plaats van het roofdier te ontwijken zwemmen ze er doodleuk voor langs. De snoek zwemt heel rustig naar voren. Dan zie je de snoek wat samentrekken in een flauwe S vorm en dan .. pats, weer een baars minder. Na de aanval komt ie mijn kant op gezwommen al kauwend en slikkend. Een waanzinnig schouwspel. De snoek ziet er ook alles behalve mager uit en nadat ie het slachtoffer weg heeft geslikt, maakt ie zich op voor een nieuwe aanval.
    Met de spreekwoordelijke open mond (anders wordt het namelijk heel veel drinken) zien we dit voor onze ogen gebeuren en het staat op film.


    Snoek 1 1 from project baseline haarlemmermeer on Vimeo.

    Daarna zakken we af naar 7 meter waar John voor de camera wat mosseltjes in een potje doet. We zwemmen de NW hoek in en bij de twee meerkoet skeletjes zie ik een visdraad, omdat de begroeing van waterpest nu pas weg is. Deze vertakt zich in drieeen, met een voederkorf, een loos eind en een stuk naar de waterkant. Dean vind ook een zelfde constructie een paar meter verderop. We ruimen dit maar even op.



    Deze hoek is prachtig helder en de om de drum zit nog wat waterpest, maar de planten verdwijnen in rap tempo. Tussen de 17-15 graden is een kritieke grens voor de meeste waterplanten.  
    De netvormige algen zijn ook al bijna weg en gelukkig kon ik nog wat restjes vinden.

    Met dank aan de De Heimanshof is er een antwoord gekomen aan de hand van foto's die ik had gemaakt met de microscoop en de onderstaande foto. Hydrodictyon reticulatum.
    Daar zit een uitgebreid verhaal achter en later daarover meer informatie.
    23-09-13 Waternetje Noordwesthoek bij 18 graden.

    De mossel is dus de zogenaamde Quagga mossel oftewel de Dreissena rostriformis bugensis. Dat is bevestigd door Naturalis. Ook hebben we de driehoeksmossel Dreissena polymorpha. Dreissena's filteren fytoplankton uit het water.
    Later daarover meer.

    Kortom Hbos veranderd drastisch in deze periode dat de temperaturen gestaag dalen.
    Dit keer is er vanaf 10 meter diepte een zichtverslechtering te zien, aangezien daar nu de thermocline zit. 

    HOE WAS HET VORIG JAAR DAN?

    Vorig jaar hadden we op 21-10-2012, 8 meter zicht op 3 meter diepte en het was 1 graadje warmer namelijk 15,5 graden.
    Toen bevond de slechtzicht laag zich op 17 meter ipv 10 meter.
    Dat is verschil is gemaakt doordat er niet meer gepompt wordt.
    Toen had ik nog een zoetwaterkwal op de foto kunnen zetten.....dit jaar hebben deze niet gezien, tenzij iemand anders ze nog wel gezien heeft. Ook de kleine modderkruiper heb ik niet kunnen ontdekken dit jaar. Als er iemand is die deze wel gezien heeft dan hoor ik dat graag.













  • donderdag 17 oktober 2013

    Column in het Witte weekblad op de kinderpagina.


    Een tijd geleden was ik gevraagd of ik een pilot column wilde schrijven over het onderwaterleven voor een nieuwe Kinderpagina in het Witte Weekblad. 
    Het Witte Weekblad wil graag leuke korte informatieve verhalen presenteren, die over de natuur van het Haarlemmermeerse bos gaan.
    Er waren wel sponsors nodig om deze pagina mogelijk te maken en dus was het allemaal nog wat onzeker, maar gelukkig is de sponsoring gelukt en is de eerste pagina is een feit.
    De column wordt steeds door andere schrijvers ingevuld en eens in de zoveel tijd mag ik een stukje schrijven. Het Project Baseline logo maakt hoop ik bij de lezers wat nieuwsgierigheid los.
    Volledige PDF is hier te lezen.



    dinsdag 15 oktober 2013

    Schoonmaakduik 27-10-2013 10:00 uur.

    We organiseren weer een schoonmaakduik in de Haarlemmermeerse bosplas.
    Papa's Beach House.


    Het is niet te geloven maar na Mysteryland was boven en onderwater er geen vuiltje te bekennen in de noordwest hoek en dat mag ook wel eens vermeld worden. Inmiddels is het weer wat vervuild helaas.

    De focus ligt dit keer op het gebied aan de oost kant eens aan te pakken bij de stranden in de hoek van Papa's Beach House.
    Diepte is in die hoek is ca 18 meter. We verwachten dat het meeste zwerfafval ondieper ligt.

    Let op: we verzamelen dit keer aan de kant van Papa's Beach House, op het grasveld / strand rechts van het restaurant.
    We verzamelen om 10.00 uur, meld je even aan bij aankomst, daarna is er tijd om te socializen of je duikspullen klaar te zetten.
    Briefing en team verdeling start om 10.30 uur.
    Iedereen duikt onder eigen verantwoording en wordt geacht binnen eigen grenzen te duiken, hetzij persoonlijke, hetzij brevet gerelateerd. Duikers van alle organisaties, clubs of verenigingen zijn welkom. We verwachten dat iedereen elkaar daarin respecteert.
    Vanuit Project Baseline Haarlemmermeer zal er een zuurstof koffer en EHBO materiaal aanwezig zijn. Om adequaat te kunnen reageren mochten er onverhoopt problemen ontstaan wordt iedereen verzocht zich aan en af te melden.
     
    Er zijn gebieden die we willen ontdoen van zwerfvuil, variërend van ondiep tot diep, van ver zwemmen tot het strandje direct voor. Voor alle ervaringsnivo's is er wel wat te doen. Teams worden daarop ingedeeld.

    INSCHRIJVEN:

    Indien je geen facebook hebt kun je je ook hier inschrijven.
    Kaart



    Ter indicatie:
    Blauw =  18 mtr diep.
    Geel = 6 mtr diep.
    Rood = schoonmaak gebied.



    zondag 13 oktober 2013

    2013-10-13 11:00 Storm en regen.


  • Weer    : Zwaar bewolkt  /  Z Wind 6 bft / Regen = ? mm /  1009 hpa.       
  • Duikers : Nico, Ted, Axel
  • Doel     : Zichtmeting, bezoekje SETL en rondkijken aan Zuidzijde..
  • Duur    : 64 minuten.
  • Lucht temp  : 8,0 Celsius
  • Water temp : 14,6 Celsius minimum.
  • Vis       : Palingen, scholen baars.
  • Planten : Waterpest aan zuidzijde paviljoen wordt minder.
  • Thermocline op 9 meter.
  • Zicht
    ·  Dutchi op 3 mtr =   5,0 meter. 
    ·  Secchi op 3 mtr =  6,0 meter.
    ·  Dutchi op 6 mtr =   5,0 meter.
    ·  Secchi op 6 mtr =  6,0 meter.
    ·  Dutchi op 9 mtr =   4,0 meter.
    ·  Secchi op 9 mtr =  5,0 meter.
    ·  Secchi verticaal =  -- meter.

    Zie het log voor de details.
    Zie alle foto's van deze duik.


    Opmerkingen
    Het stormt al aardig, maar als ik van huis vertrek is het nog droog. Ted heeft Nico uitgenodigd om mee te duiken. Nico is net begonnen met duiken en wil dolgraag ervaring op doen. Project Baseline handelingen zijn bij uitstek geschikt zijn om duikervaring op te doen en je skills op proef te stellen.
    Metingen aanschouwen, stil hangen bij fotograferen en vooral geduld hebben. 
    Ik leg uit aan Ted en Nico wat het doel is. Dus we beginnen op twee meter diepte naar de SETL platen te zwemmen. Aan de oppervlakte golft het water al behoorlijk. Onder het Paviljoen zitten de scholen jonge baarzen nog steeds. Het is donker onder het Paviljoen. Ik maak foto's van de platen terwijl Ted en Nico de zichtmeting op 3 meter beginnen, om een beetje tijd te sparen. De aangroei van de platen is redelijk gelijk, echter beginnen de mosselen wat uit te hangen. Ook de Hydroidpoliepen beginnen weer wat terrein te winnen. 

    Ook de meest recente plaat krijg al weer wat aangroei van bruine plekjes.
    We dalen gezamelijk af naar de 6 en de 9 meter. Ten opzichte van vorige week is er weinig veranderd. Na de meting gaan we richting de zuidkant op een 7-8 meter diepte. Waterpest is niet meer zo weelderig aanwezig. Enige vis wat hier zit is Paling. Er zit er eentje prachtig in een doorkijkje. Nico concentreert zich vol op het duiken. Even verderop komen we langs het snoekbaars plateau, waar normaal altijd een snoekbaars zat. Bij toeval kom ik twee ijzeren staven tegen van het kwadrant van Jan en Iva. Ik zoek naar de andere twee staven, maar die zijn niet te vinden. Het zal toch niet wezen dat deze eruit getrokken zijn. Als Nico aangeeft dat ie op de helft zit, draaien we om en gaan ook naar de 3-4 meter diepte. Op drie meter liggen verse klompjes met jonge zebramosselen. Deze hebben zich massaal aangehecht aan takken en andere vormen van hard substraat op de zandvlakte. 



    Nog even onder het Paviljoen door. Bij de instap zie ik evengoed nog steeds fonteinkruid met de Gloeotrichea pisum bolletjes erop. Ik ben benieuwd wanneer deze bacterie bolletjes verdwijnen. Ik zie een dot met darmwier de diepte in rollen. De oppervlakte temperatuur zit nu op de 15,4 celsius. De waterkolom tussen de 0 en 9 meter diepte begint nu goed te mengen en is nu vrijwel homogeen van temperatuur. Het zakt ongeveer een graad per week.
    Bovenwater gekomen zitten we in de hoge golven, harde wind en keiharde regen.
    Ik ben blij dat het zicht weer toeneemt.







  • donderdag 10 oktober 2013

    Verschillende mosseltjes

    In het bundeltje mosselen die we dinsdag opdoken zitten: 2 vlokreeften 1 bloedzuigertje 38 mosselen, waarvan 9 met een scherpe rand (1 levende) en 29 stuks met een ronde rand. Op de foto is het verschil goed te zien mbt de randen. Onderste rij scherpe randen en bovenste rij, ronde randen. Of de mosselen met de ronde rand, quagga mosselen zijn, wordt nog onderzocht. Er wordt op internet gezegd dat quagga mosselen een groot zuiverend vermogen hebben, maar dat dat ook nadelen kan hebben. Wordt vervolgt!



    2013-10-8 20:00 Op zoek naar witte mosselen.




  • Weer    : licht bewolkt  /  ZW Wind 3 bft / Regen = 0 mm /  1024 hpa.       
  • Duikers : John, Axel
  • Doel     : Zichtmeting en witte mosselen verzamelen.
  • Duur    : 99 minuten.
  • Lucht temp  : 10,0 Celsius
  • Water temp : 7,4 Celsius minimum.
  • Vis       : Palingen, Snoek, Zeelt en scholen baars, veel Pos.
  • Planten : Waterpest Algen groei in NW hoek. Net algen, hele kleine fonteinkruid plantjes bij instap.
  • Thermocline op 9 meter.
  • Zicht
    ·  Dutchi op 3 mtr =   4,0 meter. 
    ·  Secchi op 3 mtr =  4,5 meter.
    ·  Dutchi op 6 mtr =   4,0 meter.
    ·  Secchi op 6 mtr =  4,5 meter.
    ·  Dutchi op 9 mtr =   4,5 meter.
    ·  Secchi op 9 mtr =  5,0 meter.
    ·  Secchi verticaal =  -- meter.

    Zie het log voor de details.
    Zie alle foto's van deze duik.


    Opmerkingen: Het is alweer vroeg donker. Zoals gebruikelijk eerst maar eens de zichtmeting doen en foto's maken. Het is best lastig orienteren nu het zicht onder het Paviljoen wat beperkt is op 3 meter. Echter bij het meetpunt klaart het gelukkig op. Er zitten allemaal jonge baarzen bij de palen die in verticale houding zich zowat tegen de paal aan drukken in de hoop niet ten prooi te vallen aan een Snoek, paling of grotere soortgenoot.
    Het meetpunt op 3 meter zijn nu begroeid met jonge zebramosselen. Op 6 meter is het meetpunt weer anders. Het touw is overgroeid en nauwelijks zichtbaar. Op 9 meter gebeurt niet echt veel, maar er zit wel een stevige thermocline. Daarna zakken we naar de bodem en struinen onder het Paviljoen naar de open vlakte. We komen op 12-14 op de bodem een vlokkerige laag tegen. John neemt er een monster van. Thuis blijkt watermonster vol te zitten met levende eenoogskreeftjes en lege watervlo omhulsels. Watervlooien verschalen tijdens hun groei namelijk ook net als kreeften. 
    Eenoogkreeftje.


    Lege watervlo omhulsels

    Voor deze duik gaan we verder nog witte mosselen verzamelen, want we willen graag weten of het de zogenaamde Quaggamossel is. John is druk bezig wat exemplaren te pakken, want er liggen erg veel lege exemplaren op 7-9 meter diepte. Hij weet ook een paar levende te pakken. De bodem is levendig met jonge baarzen en pos die allemaal een schuilplekje zoeken, maar ook palingen zijn hier te vinden. De meeste laten zich goed fotograferen.
    Bij het doorkijkje zit een dikke paling die is omgeven door een wolk roodbuik aasgarnalen, maar als John mij toe seint, blijkt er achter mij nog een mooier exemplaar te liggen.
    Na een uurtje draaien we maar eens om. Met de diffusor op mijn lamp heb ik veel meer overzichtslicht en dan zie je veel meer. Opeens schieten er met een enorme vaart jonge baarsjes naar beneden en botsen hard op de bodem, waarna ze even blijven liggen en dan weer wegschieten. Opvallend is ook weer het zwerfafval, wat is toegenomen. Blikjes, flesjes en plastic. Het kranswier wat in de NW hoek groeide kan ik niet meer vinden, maar we zien wel plukken alg en ook het net-alg blijft liggen, hoewel dat hier en daar bruinig begint te worden.

    Er zitten weinig vrij zwemmende roeipooitkreeftjes.

    Als ik net onder het oppervlak zwem zie ik op de stenen een paling liggen en zodra ik die wil bijlichten, stuift deze er vandoor. Terwijl ik verder met mijn camera instellingen zit te vogelen bots ik zowat op een snoek en een zeelt, die met rode ogen wat versuft rondzwemt. Het blijft vlak voor de camera zwemmen, maar op het moment dat de camera snel moet scherpstellen, doet ie dat natuurlijk niet. De huid is zo fijn en gladjes dat er te weinig contrast op zit om snel te focussen en dus zijn de foto's onscherp jammer genoeg. Nou ja de ontmoeting was wel bijzonder, want normaal zijn ze toch lastig dichtbij te benaderen.

    Het is apart dat alleen bij de instap nog kluwen darmwier groeien, want verder kom ik het amper tegen. De plantgroei is ondanks het vele in en uitstappen van duikers anders begroeid.

    Leuke duik, maar bij thuiskomst blijken de mosselen geen Quaggamosselen te zijn.
    De schalen zijn namelijk even dik.
    Lange sifon

    Symetrische schalen.